All Posts By

www.christeljansen.nl

Elena Ferrante deel IV of over het rijpen van een tekst

By | Blog | No Comments

Even terug naar mijn eerste blog. Ik zag niet meer hoe ik mijn tekst nieuw leven kon inblazen. Moest ik het vanuit een heel ander perspectief proberen? Moest ik het een poos laten liggen? Of even iets heel anders doen? Of zou ik terugkeren naar mijn oude liefde, jeugdboeken? Ik heb nog wat verhalen liggen. Een ervan De Olifantjongen, speelt in India en gaat over een tweeling die niet van elkaars bestaan weet. Ik zie een kleurrijke jeugdfilm voor me, maar de plot krijg ik niet rond.

Sommige auteurs werken tien jaar of langer aan een boek. Ik nog maar een jaar of vier, dus waar gaat het over?

Het punt is: het voelt gênant, mensen vragen hoever je bent en je kunt niets zeggen. Geen verschijningsdatum, geen noemenswaardige voortgang. Ik schaam me als ik een collega trots hoor vertellen dat haar nieuwe boek eraan komt. Het is al haar derde boek in de vier jaar dat er niets van mijn hand is verschenen. Het schuurt en het levert geen cent op ook. Wil ik wel zo verder?

 

Oude wijn

‘Ellena Ferrante deel IV,’ appt een vriendin.

Ferrante die in dit deel Het verhaal van het verloren kind al een paar succesvolle boeken op haar naam heeft staan, krijgt geen fatsoenlijke zin meer op papier. Haar redacteur belt haar met de vraag hoever ze is met het nieuwe boek waar ze een riant voorschot voor heeft gehad.

‘Ik ben nog lang niet bij het einde,’ zegt ze hem.

‘Je zou me iets kunnen laten lezen.’

‘Daar voel ik me nog lang niet klaar voor.’

Het lukt haar niet. Uiteindelijk als de deadline nadert en de telefoontjes van de redacteur dwingender worden, besluit ze hem een oud manuscript te sturen. Ze verandert er niets aan. En tot haar verrassing is de redacteur lovend.

Daarna begint het weer te stromen.

 

Soms is creativiteit als een kurk die ervoor zorgt dat de wijn niet kan wegstromen. Als het een goede wijn is, rijpt die achter de kurk gewoon verder. Het is een mooi beeld waar ik me aan vastklamp. Mijn manuscript ligt nu te rijpen, en wie weet komt dat jeugdboek er in een of andere vorm ook.

 

Meer blogs ontvangen? Meld je dan aan: http://christeljansen.nl/newsletter/

Mijn eerste dood

By | Blog | No Comments

 

Mijn moeder vreesde mijn voortijdige dood. Mijn gezicht was blauw aangelopen, mijn ogen waren weggedraaid en mijn ledematen hingen erbij alsof ik een lappenpop was. Wat was er met dit kind? Had het een extreem lage bloeddruk, een mysterieuze ziekte onder de leden, waren het epileptische aanvallen?

‘Negeren,’ zei de huisarts. ‘Ze wil aandacht.’

Enkele weken later kreeg ik weer zo’n aanval in het huis van mijn oma. Mijn moeder was er ditmaal niet bij. Mijn vader handelde snel toen ik het op een krijsen zette en even later ineenzakte op het Perzisch tapijt, pal voor de voeten van mijn oma. Zij bukte om me op te tillen, maar mijn vader was haar voor. Hij nam me in zijn armen, legde me in de keuken, trok de deur dicht en bleef er voor staan. Als een Duitse herder waakte hij over de plek waar zijn dochter lag te sterven. Hij liet niemand toe, en zeker niet zijn schoonmoeder.

 

Je leven fantaseren

Het leek me een mooi begin van een autobiografische roman. Daar kon ik dan op doorborduren en verzinnen wat er met mij gebeurde in die keuken van mijn oma. Dat ik op het aanrecht klom om met het gasbrandertje te spelen en nog een keer viel. Nu echt en dat mijn vader zich  rot schrok.  Door te schrijven en mijn fantasie te laten stromen, kon ik mijn leven een eigen wending geven. Ik had ook een variant waarin ik van mijn vader een gruwelijke boeman maakte, die me daar uren liet liggen op het koude graniet. Terwijl ik dit schreef was het alsof ik van een afstandje naar mezelf keek, als een personage dat ik naar eigen goeddunken kon kneden en vormgeven. Het gaf me een lekker gevoel van lichtheid en ik begreep hoe zinvol het kan zijn om zo in te grijpen in je eigen levensverhaal. Je kunt dingen een plek geven en achter je laten. Dit is nu niet een heel dramatisch voorval -want ik zou heus niet doodgaan-, al vond ik het beeld van een klein kind eenzaam op een koude keukenvloer zo naar.

 

Blue spell

In werkelijkheid heb ik geen idee wat er is gebeurd, het is van voor de tijd van mijn bewuste herinneringen. Wat was de reden van mijn extreme fysieke reactie?

Breath holding spells, zo ontdekte ik, heet deze reactie. Jonge kinderen houden hun adem in, lopen blauw aan en vallen flauw. Het wordt ook wel de blue spell genoemd. Het schijnt dat één op de twintig kinderen in de leeftijd tussen zes maanden en vijf jaar dit ervaart. Het is zonder gevaar, want het kind gaat automatisch weer ademen. Soms is er een duidelijke aanleiding (pijn) soms niet, maar kan er woede en frustratie aan ten grondslag liggen. Een van mijn tantes zei dat ik van die felle donkere ogen had als pasgeborene. Misschien had ik gewoon te veel temperament. Of, zoals sommigen van mijn yogavrienden zouden zeggen, misschien had ik nog wat ‘verkeerd’ karma uit een vorig leven meegenomen.

 

White spell

Ruim dertig jaar later hield ik zelf een kleuter in mijn armen die flauwviel. Mijn dochter had het ook, maar dan de ‘white spell’, omdat zij wit wegtrok. Zij viel geregeld flauw, meestal na een heftige pijnsensatie (bij oorontsteking of als ze van de fiets viel). De spell kan namelijk erfelijk zijn. Het is een beetje alsof je je kind ziet sterven, als ze zo slap in je armen hangt.

Gebeurt het vaker, dan herken je de reactie en weet je dat je er alleen maar hoeft te zijn om haar op te vangen. Ik hield haar wel vast. Bij mijn dochter ging het uiteindelijk over. Bij mij is het, volgens mijn ouders althans, na die ‘strijd’ bij mijn oma nooit meer voor gekomen.

 

Meer blogs ontvangen? Meld je dan aan: http://christeljansen.nl/newsletter/

Mijn omkeerjaar

By | Blog | No Comments

In mijn vorige blog, vroeg ik me af of mijn mening er wel toe doet. Een collega reageerde hierop met de opmerking dat een ‘schrijver zich geen valse bescheidenheid kan permitteren.’ Het zette mij aan het denken. Ik opereer het liefst in de luwte, maar heb mij in 2018 (zie vorige blog) voorgenomen meer van mezelf te laten horen.

Read More